Msza Podhalanska 2014

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.
Dzisiaj jest Środa
16 Kwietnia 2014 r.
Dzisiaj obchodzimy imieniny: Bernadetty, Kseni, Julii
Jutro będziemy obchodzić: Roberta, Rudolfa, Stefana
Do konca roku zostało 260 dni

konsulat-left-barner

Barner-TP

Barner-DZ

Super-Express-Logo1

Barner-Podhalanin

Polvision-Left

Osiedle-pod-Debami-Left-Barner

eds-photo-video

wmvideo_72

winterglobesport-left

Szukaj

  • Historia ZPPA

  • Sejmy

  • Prezesi ZPPA

  • Kalendarz Imprez w ZPPA na 2014 rok

Skład Nowego Zarządu Głównego ZPPA po wyborach na XXVIII Sejmie

Polish Highlanders Alliance of North America

Board of Directors 

 10-zarzad_zppa_2

Kapelan - O. Jacek Palica

 

Wicekapelan - O. Wacław Lech

 

Wicekapelan - Ks. Sławomir Kurc

 

Wicekapelan - Ks. Franciszek Florczyk.

 

Wicekapelan - O. Bartłomiej Stanowski

 

Prezes - Andrzej Gędłek

 

Wiceprezeska – Karolina Walkosz - Strzelec

 

Wiceprezes do spraw gospodarczych - Michał Płoskonka

 

Wiceprezes do spraw Kultury i Sztuki - Józef Cikowski

 

Wiceprezes na stany wschodnie – Małgorzata Stopka

 

Wiceprezes na stany zachodnie - Jan Gacek

 

Sekr. Generalny – Helena Studencka

 

Sekr. Protokółowy – Józef Fryźlewicz

 

Sekr. Finansowy – Mateusz Staszel

 

Skarbnik – Monika Pawlikowska

 

Korespondent – Wojciech Dorula, Anna Zalińska

 

Chorąży - Wacław Piłat, Andrzej Michniak, Józef Krzystyniak

 

Marszałek – Tomasz Radecki

 

Kapelmistrzowie: Marek Bukowski i Władysław Pawlikowski

 

Komisja rewizyjna - Stanisław Łyszczarczyk, Robert Sawina, Anna Kurtyka - Stopka, Józef Gacek, Janina Leśnicki, Krystyna Kowalczyk

 

wzor 

Szanowny Czytelniku

Strona ZPPA jest poświęcona historii 80-lecia działalności kół w strukturach Związku Podhalan w Północnej Ameryce. Opracowanie to jest próbą przybliżenia historii, która tworzona była przez te 80 lat istnienia naszej organizacji. Jak nam wiadomo z zapisów historycznych, zanim powstała nasza organizacja, działały towarzystwa, stowarzyszenia, koła, z nich to dopiero wyłonił się Związek Podhalan. Próba spisania historii nie jest nigdy łatwą sprawą, zwłaszcza wtedy, kiedy trudno dotrzeć do jej źródeł.

W tym przypadku zwróciliśmy się do Was, członków poszczególnych zarządów kół, abyście to Wy razem z nami pomogli odnaleźć i odtworzyć tę historię. Rozwój regionalizmu i świadomości narodowej wśród Podhalan w Ameryce dobitnie świadczy o tym, że Związek Podhalan jest bardzo ważną organizacją w środowisku polonijnym. Jakie były jej początki, trudności oraz atmosfera, niech świadczą obszerne fragmenty z różnych „Pamiętników” czy artykułów ukazujących się w gazetach w tamtym czasie.

Na temat pierwszego zebrania góralszczyzny Henryk Lokański pisał:

(...) W jesieni 1927 roku odbyło się w Sali Związku Polek w Chicago pierwsze zebranie górali w celach organizacyjnych. Zgromadzeniu liczącemu kilkaset głów przewodniczył dr Fr. Lenart (...) Na tym zebraniu (...) przyszło do rozbicia. Jedni idąc za koncepcją Jarosza chcieli utworzyć Towarzystwo Tatrzańskie, inni chcieli mieć w organizacji samych Podhalan. Wśród tych ostatnich też nie było zgodności: część pragnęła widzieć w organizacji wyłącznie górali pochodzących z dawnego powiatu nowotarskiego, a więc z Podhala wąsko pojętego, część miała na myśli górali wywodzących się z szerokiego Podhala, obejmującego również powiaty: żywiecki, makowski, limanowski, nowosądecki.

A jaką miał koncepcję dr Stefan Jarosz, czytamy o tym w „Dzienniku Związkowym” z 14 lutego 1929 roku, ukazującym się w Chicago:

(...) W ubiegłą niedzielę odbył się w sali szkolnej św. Trójcy wieczór Towarzystwa Tatrzańskiego... Na zabawę przybyło z Chicago i okolic 600 osób... Jednakże wieczór ten był równocześnie pożegnaniem przez publiczność chicagowską delegata Związku Podhalan w Polsce i delegata Towarzystwa Tatrzańskiego w Krakowie, p. Stefana Jarosza, którego dwuletni blisko pobyt w Ameryce był ciągłą i nieustanną pracą nad budowaniem miłości do Tatr i Podhala w szerokich masach wychodźstwa polskiego w Stanach Zjednoczonych i nad zorganizowaniem w Ameryce ludu podhalańskiego. Dzięki niestrudzonym zabiegom pana Jarosza, jego objazdom, występom, nawoływaniom i konferencjom w maju ubiegłego roku powstało w Chicago Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Tatrzańskie, w którym skupiają się nie tylko górale, ale wszyscy miłośnicy Tatr, a w styczniu br. powołany został do życia Związek Podhalan w Ameryce...”

Tyle na ten temat z notatki w „Dzienniku Związkowym”. A jak tamte czasy wspomina Franciszek Chowaniec w historii Koła im. Jana Sabały zawartej w pamiętniku wydanym z okazji 25-lecia tego koła (Chicago, 1953 r.): ... Kiedy przyjechałem do Ameryki w roku 1910, a jeszcze na długo przedtem, górale prowadzili tu tryb życia odosobniony, mieszkali razem dom koło domu, gdzie na sposób starokrajski schodzili się razem wieczorami na pogawędki, a w soboty na zabawy, żyjąc (...) na własnym podwórku...”. Głównymi przeszkodami utworzenia własnej organizacji, zdaniem Chowańca były (...) „nie bardzo przyjazne stosunki ze swoimi, koczujący nieomal tryb życia i oszczędność posunięta do najwyższych granic, a w szczególności tęsknota za Podhalem i nieodparta chęć powrotu do swoich”.

Z czasem sytuacja zaczęła się zmieniać, wielu górali-emigrantów decydowało się na osadzenie w Ameryce. Zaczęto sprowadzać na stałe rodziny z kraju, kojarzyły się małżeństwa podhalańskie, rosła liczba górali. Podhalanie nauczyli się języka, zdobywali lepsze kwalifikacje zawodowe, mieli coraz lepsze wykształcenie, kończyli studia, zarabiali lepiej, stawali się właścicielami domów czy też biznesów, rosła świadomość narodowa, jak i regionalna. Wielu z nich zajęło ważne stanowiska w Związku Narodowym Polskim, w Zjednoczeniu Rzymsko-Katolickim. Zaczęło tworzyć się i konsolidować środowisko światłych działaczy związkowych z kulturą regionalną Podhala i sprawami społeczności podhalańskiej w Ameryce. Wśród ludzi o światłym umyśle i gorącym sercu, otwartym na góralszczyznę znaleźli się m.in. Henryk Lokański z Zakopanego (wybitny publicysta głównych pism polonijnych), Michał Rekucki z Nowego Targu (ceniony i głośny w tamtych czasach artysta-malarz), Mieczysław Sichrawa z Nowego Sącza (redaktor), Józef Łopatowski z Rabki (wieloletni redaktor naczelny „Dziennika Związkowego”), również Karol Piątkiewicz z Nowego Sącza, który często drukował artykuły związane z tematyką podhalańską, Konsul Generalny RP w Chicago dr Zdzisław Kurnikowski (też wywodził się z Podhala). Rwali się do roboty góralskiej również, działający w kręgach polonijnych Chicago, m.in. Stanisław Bachleda, Franciszek Chowaniec, Andrzej Rafacz, Karol Stoch, Franciszek Cyrwus, Stanisław Tatar, Antoni Zygmuntowicz, Wojciech Kałafut, Anna Topór, Józefa Zembal, Róża Topór – z krwi i kości górale Skalnego Podhala.

 

     W 1911 roku w czasie dużego nasilenia emigracji z Podhala pewien fotograf umieścił w oknie wystawowym fotografię Staszka Galicy (Pisarowego) z Poronina, ubranego w piękny góralski strój. Zdjęcie to wywołało ogromną sensację wśród górali chicagowskich. Podobna fotografia, górala w pełnym stroju z ciupagą na ramieniu, ukazała się w głównych gazetach wychodzących w Chicago w 1927 roku. Artykuł informował o mającym odbyć się wykładzie dr. Stefana Jarosza, delegata Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Związku Podhalan w Polsce i wyświetlaniu „obrazów z Tatr”. Bliskie sercu góry i dziedziny, rodne miejsca, muzyka, śpiew, taniec, kultura i tradycja ojców wywoływały ogromny entuzjazm wśród zebranej publiczności, a szczególnie wśród górali. Dr Jarosz odradzał folklor Podhala wśród górali, podnosił w górę ich serca, udowodnił, że z korzeni dziedzictwa czerpana krew daje moc. Jarosz pielgrzymował z góralszczyzną po Chicago, Michigan, Pennsylvanii, New Jersey, New York, Rhode Island, udowadniając, że najpiękniejszym zakątkiem Polski jest Podhale.

W lutym 1928 roku górale zamieszkiwali w dzielnicy Wojciechowo (par. św. Wojciecha), a wywodzący się wyłącznie z powiatu nowotarskiego, głównie Nowego Targu i przyległych wsi, utworzyli Stowarzyszenie Podhalan. (...) Do utworzenia Stowarzyszenia Podhalan najwięcej przyczynili się panowie: Karol Skupień i Jan Gall. Oni to zwołali pierwsze organizacyjne posiedzenie (...) na dzień 16-go lutego 1928 roku (...) Dnia 23go marca 1928 roku Stan Illinois nadał Stowarzyszeniu Czarter, czyli pozwolenie na prowadzenie zebrań i zgromadzeń (...) 3-go kwietnia został wybrany pierwszy zarząd Stowarzyszenia Podhalan (...) – pisze Andrzej Bernaś („Historia Stowarzyszenia Podhalan Koło No. 1-A Z.PwP.A” – „Pamiętnik III Sejmu Związku Podhalan w Północnej Ameryce”).

Prezesem Stowarzyszenia został Karol Skupień. W życzeniach dla IV Sejmu od Stowarzyszenia Podhalan Koła Nr 1- A – Związku Podhalan w Północnej Ameryce czytamy: „Stowarzyszenie Podhalan zostało założone 16-go lutego – Czarter Stanu Illinois otrzymaliśmy 21-go marca 1928 roku”.

Wkrótce też założono nowy oddział tego Stowarzyszenia w Brighton Park pod nazwą Stowarzyszenie Podhalan Nr 2-gi, które się również bardzo dobrze i prężnie rozwijało. Bernaś pisze tam też: (...) W marcu w gospodzie Stanisława Bachledy zebrali się Podhalanie z dzielnicy Town of Lake, aby założyć pierwsze Koło Związku Podhalan w Północnej Ameryce. Przyjęto nazwę organizacyjną: Koło Nr 1 Związku Podhalan im. Jana Sabały. Wybrano Zarząd. Prezesem Koła został Antoni Zygmuntowicz. Koło rozwijało się spontanicznie, posiadało własną muzykę góralską, Kółko Dramatyczne im. Sabały oraz krąg tancerzy. Południową dzielnicę miasta – Town of Lake zamieszkiwali górale pochodzący przeważnie z Zakopanego oraz wsi Skalnego Podhala, bardziej skłonni do współpracy z Podhalanami (niekoniecznie pochodzenia góralskiego). W ciągu dwóch lat istnienia do Koła należało prawie pół tysiąca osób”.

W maju 1928 r. na zebraniu w Domu Związku Polek zostało powołane do życia Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Tatrzańskie obejmujące swoim zasięgiem Podhalan oraz miłośników Tatr i Podhala. W zebraniu wzięli udział dr Zdzisław Kurnikowski, dr Stefan Jarosz i wielu innych działaczy. Przybyła też spora grupa górali z Koła im. Jana Sabały. Zadania Towarzystwa to m.in.: reklama Tatr, Pienin, a także całego regionu podhalańskiego, wprowadzenie na rynek amerykański podhalańskiej sztuki ludowej, pomoc Towarzystwu Tatrzańskiemu i Związkowi Podhalan w Polsce, troska o zachowanie oryginalnej sztuki regionalnej i obyczajowości. Ambitny program oparto na celach i zasadach Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Związku Podhalan w Polsce. Na drugim zebraniu wybrano pełny Zarząd Główny Towarzystwa. Prezesem honorowym został konsul RP dr Zdzisław Kurnikowski, prezesem redaktor Henryk Lokański. O taką organizację zabiegał dr Stefan Jarosz.

W liście ówczesnego konsula generalnego dr. Zdzisława Kurnikowskiego do Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Polsce z 26 czerwca 1927 znajdujemy taką opinię: „Wykłady i wieczornice góralskie odbywały się przy szczelnie zapełnionych salach, a miarą zainteresowania ludności tymi występami jest okoliczność, że na ostatniej wieczornicy znaczne grono osób pochodzących z Podhala samorzutnie pospieszyło Stefanowi Jaroszowi z pomocą wydobywając swoje starannie przechowywane w Stanach Zjednoczonych stroje góralskie i biorąc udział w występach”... „praca S. Jarosza w tutejszym okręgu konsularnym, będącym jednym z rzadko trafnych poczynań podejmowanych na wychodźstwie... spotkała się z nader pochlebną oceną i poparciem całej prasy polsko-amerykańskiej w Chicago i okolicy”... „Prace te, na konieczność, której w ten sposób ujętej, urzędy konsularne zwracały już od dawna uwagę MSZ, a która chwalebnie wyróżnia się wśród innych podejmowanych na wychodźstwie... należy bezwzględnie kontynuować”.

W listopadzie 1928 roku zapadła decyzja o założeniu Związku Podhalan w Północnej Ameryce, organizacji złożonej z samych Podhalan. Wielu znanych i doświadczonych działaczy ruchu podhalańskiego rozpoczęło energiczną działalność na rzecz powstania ZPPA. Pomimo konkretnych wysiłków ze strony organizatorów ZPPA nie udało się nakłonić drugiego zorganizowanego środowiska podhalańskiego (Stowarzyszenia Podhalan na Wojciechowie) do zjednoczenia się z powoływanym do życia Związkiem Podhalan w Północnej Ameryce.

W grudniu 1928 roku w północnej części miasta zawiązało się Koło Nr 2 im. Władysława Orkana, odnotowane w Pamiętniku III Sejmu: jako Koło Nr 2-gi-A Związku Podhalan. Inicjatorami jego założenia byli Henryk Lokański, Józef Łopatowski, Ludwik Kalemba. W Zarządzie wybranym na 1929 rok prezesem został Ludwik Bryniczka. Do Koła przyszło wielu byłych członków Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. 6 marca 1929 roku zostało założone Stowarzyszenie Podhalan Nr 2-gi Brighton Park istniejące do dzisiejszego dnia, a wymieniane w „Pamiętniku III Sejmu” jako Stowarzyszenie Podhalan Koło Nr 2-gi-B Związku Podhalan w Północnej Ameryce.

W pierwszych miesiącach 1929 roku miały miejsce trzy zebrania. Na nich usilnie przygotowywano konstytucję ZPPA, którą w głównej mierze oparto na założeniach Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. W zebraniach tych nie wzięło udziału Stowarzyszenie Podhalan na Wojciechowie ani Stowarzyszenie z Brighton Park. Dość szybko do świadomości Podhalan dotarły zasady konstytucji Związku Podhalan w Północnej Ameryce (Polish Higlanders Alliance of North America). Górale zaczęli garnąć się do swojej macierzystej organizacji.

Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Tatrzańskie wiosną 1929 roku przestało działać. Zalążkiem Związku Podhalan w Północnej Ameryce było Koło im. Jana Sabały, działające już od paru miesięcy, powiększone o nowych członków z Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Koła Nr 2 im. Władysława Orkana.

W statucie ZPPA postanowiono, że członkami związku mogą być nie tylko górale ze Skalnego Podhala, lecz również ze Spisza i Orawy, z powiatów żywieckiego, makowskiego, południowych części powiatów nowosądeckiego, limanowskiego, urodzeni na Zagórzu Tatrzańsko-Karpackim na Słowacji i na czeskim Œląsku, ci, którzy urodzili się w Ameryce z rodziców górali. Związek za cel swój uznał „organizowanie rozproszonych po Stanach Zjednoczonych i Kanadzie braci górali dla stworzenia jednej wielkiej organizacyjnej rodziny góralskiej w Ameryce (...) rozkrzewianie pomiędzy członkami Związku Podhalan zamiłowania do gwary, literatury i sztuki podhalańskiej, które są chlubą naszego Podhala”. Za godło związek przyjął „głowę kozicy tatrzańskiej w otoczeniu kosodrzewiny z inicjałami nazwy organizacyjnej Z.PwP.A”. Autorem tego projektu godła był Michał Rekucki.

 

     Związek Podhalan został zarejestrowany w Stanie Illinois 6 listopada 1929 roku. Na otrzymanym czarterze odczytujemy nazwiska założycieli: Karol Stach, Antoni Zygmuntowicz, Franciszek Chowaniec, Franciszek Cyrwus, Stanisław Tatar, Stanisław Bachleda, Anna Topór, Henryk Lokański. Prawie wszyscy wywodzili się z Koła Nr 1 im. Jana Sabały. Skład naczelnych władz Związku Podhalan w Północnej Ameryce w chwili powstania w styczniu 1929 roku wyglądał następująco: prezesem wybrano Henryka Lokańskiego, wiceprezesem został Franciszek Chowaniec, a sekretarzem generalnym Józef Łopatowski, skarbnikiem Ludwik Kalemba.

Członkami dyrekcji zostali: Stanisław Bachleda, Franciszek Cyrwus, Wojciech Kałafut, dr Franciszek Lenart, Michał Rekucki, Karol Stoch, Anna Topór, Józefa Zembal, Antoni Zygmuntowicz.

I nicjując działalność Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, z którego m.in. wyłonił się Związek Podhalan, Stefan Jarosz odbył kilkadziesiąt zebrań i konferencji, pomógł zorganizować kilka kół, których Zarząd Główny mieścił się w Chicago. W momencie jego wyjazdu ze Stanów Zjednoczonych w 1929 roku związek liczył 1000 osób.

W kilkanaście miesięcy od chwili powstania zrodziła się myśl o zwołaniu delegatów wszystkich sześciu kół podhalańskich z Chicago, Detroit, Passaic w ilości 100 osób na wspólne obrady, czyli pierwszy Walny Sejm Związku Podhalan w Północnej Ameryce. Data Sejmu została wyznaczona na 8 czerwca 1930 roku w sali im. Juliusza Słowackiego przy ul. Paulina w mieście Chicago w dzielnicy Town of Lake. Msza święta odbyła się w kościele pod wezwaniem Serca Jezusowego, uroczyste kazanie wygłosił ks. Wincenty Rapacz rodem z Podhala. W czasie tego Sejmu został wyłoniony pierwszy Zarząd Główny Związku Podhalan w Północnej Ameryce w nieco zmienionym składzie do założycielskiego. I tak, prezesem ponownie został Henryk Lokański, wiceprezesem Józef Poskonka, sekretarzem generalnym ponownie Józef Łopatowski, skarbnikiem Franciszek Cyrwus. Do dyrekcji natomiast weszli: Stanisław Bachleda, Anna Górz, Józef Orawiec, Franciszek Polak, Anna Powarzyńska, Karol Stoch, Aniela Zych, Antoni Zygmuntowicz, kapelanem został ks. Walerian Pach. Podczas tego pierwszego Sejmu było wielu zaproszonych gości z innych organizacji, gdzie i oni zabierali głos gratulując wszystkim Podhalanom powstania tak ważnej organizacji, jak Związek Podhalan w Północnej Ameryce. Przytoczmy fragment przemówienia prezesa największej polonijnej organizacji Związku Narodowego Polskiego Jana Romaszkiewicza (Srebrny Jubileusz ZPPA w Chicago 1953 r.)

(...) Te wielkie skarby tradycji bojowych, opartych na ogromnym przywiązaniu do swej ziemi i wierności do państwa polskiego, pomnożyliście bogactwem obyczajów i zwyczajów ludowych, które stały się natchnieniem dla poetów i twórców sztuki polskiej. Z waszego ludu wyrósł cały zastęp pisarzy, których dzieła chwałę literaturze polskiej przynoszą. Więc dumni możecie być nie tylko z przecudnej swej ziemi tatrzańskiej, ale i ze swego pochodzenia, które chociaż was odróżnia od innych i strojem przepięknym, i gwarą starosłowiańską, i zwyczajami, to jednak jest rdzennie polskim, jest bezwzględnie naszym. To ukochanie przez was tradycji, czego dowodem jest wasza organizacja, jest wasz Sejm dzisiejszy, musiało zwrócić na siebie uwagę Związku Narodowego Polskiego, który jest wszędzie tam, gdzie są kultywowane tradycje ludowe, tradycje polskie. Pozostańcie im wierni na zawsze, a Związek Narodowy Polski, jak ta Macierz na wychodźstwie, opiekująca się każdym pięknym czynem i każdego chwalebnym wysiłkiem, poda wam serdeczną dłoń, abyście mogli trwać, rozwijać się, rosnąć w siłę i znaczenie ku chwale i waszej, i naszej, a przede wszystkim ku chwale imienia polskiego w Ameryce”.

Pierwszy prezes Związku Henryk Lokański w piątą rocznicę istnienia organizacji i drugiego Sejmu Związkowego pisze m.in. (...) W ciężkich nam przyszło pracować latach. Już na pierwszym Sejmie naszym odczuwać zaczęliśmy kryzys ekonomiczny, którego następstwem jest depresja, do dzisiaj dławiąca wszystkich, a tym samym i organizacje poszczególne. Związek Podhalan w Amer yce jest jedną z najmłodszych organizacji polskich na Wychodźtwie, stąd najwięcej on odczuł załamanie się gospodarcze Stanów Zjednoczonych. Mimo to jednak nie upadł, ani się nawet nie zachwiał. (...) Koła przetrwały zwycięsko najcięższy okres depresji, a gdy inne organizacje – na szczęście nie polskie - waliły się w gruzy, Związek Podhalan trwał niewzruszenie i trwa nadal”.

Prezes Henryk Lokański 23 maja 1937 roku podczas poświęcenia sztandaru Związku Podhalan mówił m.in. (...) Staraliśmy się naszą pracą udowodnić, że my w tej organizacji chcemy pracować serdecznie i uczciwie w przyszłości. Organizacja nasza ma członków nie tylko w Chicago, ale po całej Ameryce (...)”.

Na czwartym Sejmie Związku Podhalan w dziesiątą rocznicę istnienia Związku prezes Henryk Lokański pisze: (...) Dziesięć lat organizacyjnego życia i organizacyjnej pracy przez siedem lat trwającej depresji ekonomicznej w tym kraju, to poważny kęs czasu, a zarazem poważny argument, że powstanie Związku Podhalan w Północnej Ameryce było potrzebne, a jego dalszy rozwój są konieczne dla podtrzymania polskości w Stanach Zjednoczonych. (...) Niech z sił, jakie jeszcze drzemią w masach ludu góralskiego, rozrzuconych po wielkich przestrzeniach Stanów Zjednoczonych, stworzy się stutysięczna potęga liczebna w naszej organizacji przez uchwały mądre i przewidujące, i przez nowy wysiłek, na jaki zdobyć się winniśmy w tę dziesiątą rocznicę naszego organizacyjnego istnienia. Przy połowicznym tylko wysiłku celu nie osiągniemy, ale gdy pójdziemy naprzód śmiało, zwycięstwo będzie naszym. (...) Jak widać z tych wypowiedzi troska o organizację była duża i perspektywiczna.

Na tym samym Sejmie Józef Łopatowski, sekretarz generalny Związku Podhalan w Północnej Ameryce pisze: (...) Jeżeli Związek Podhalan zdziałał tak wiele w czasie największej depresji, jaką kiedykolwiek przeżywaliśmy w Ameryce, to o ileż więcej będzie mógł zdziałać, jeżeli wszyscy górale zrozumieją, że w gromadzie siła i gdy zaczną gromadnie wstępować do naszych Kół lub organizować nowe Koła. Niech każdy góral wstąpi do Związku Podhalan i niech nasz Związek rośnie i potężnieje tak, żeby my wkrótce osiągnęli cyfrę 25 tysięcy członków”.

Na koniec jeszcze jeden cytat z książki Włodzimierza Wnuka „Górale za wielką wodą”, gdzie w rozdziale „Związek Podhalan w Północnej Ameryce” czytamy m.in. (...) Henryk Lokański, Franciszek Chowaniec, Stanisław Bachleda, Józef Łopatowski, Antoni Zygmuntowicz i inni w Chicago byli głównymi inspiratorami ruchu podhalańskiego i im to głównie należy się prawo zorganizowania górali w jedną organizację, która to istnieje do dziś pod tą samą nazwą - Związek Podhalan w Północnej Ameryce. Wszyscy oni byli nie tylko urodzonymi działaczami o silnym instynkcie społecznym, ale i artystami rozmiłowanymi w pięknym świecie tatrzańsko-podhalańskim i umiejącymi to piękno sławić piórem, tańcem, muzyką, śpiewem... I oni też, pospołu z innymi, sobie podobnymi emigrantami z Podhala, nadali nowej organizacji polonijnej jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny charakter”.

Dlatego my, kontynuując ich dzieło, tych wszystkich wymienionych, jak i nie wymienionych jako ojców założycieli Związku Podhalan w Północnej Ameryce, chcielibyśmy dać początek możliwości spisania czystej historii bez żadnych ogłoszeń biznesowych. Choć i one są przyczynkiem do rozwoju całej społeczności podhalańskiej, jak i całej Polonii, za to im z góry za te lata wspierania dziękujemy, bo bez nich te tzw. „Pamiętniki” by nie istniały, a my nie mogli wraz z innymi na przestrzeni czasu spisywać tej historii.

Ta organizacja niosła pomoc ojczyźnie, Polsce, za którą tylu emigrantów śniło snem emigranta po nocach o powrotach do ojcowizny oraz tej drugiej dla wielu już przybranej ojczyzny, a dla wielu naturalnej. Nieśli lub niosą obecnie pomoc dla wielu kościołów, szkół, instytucji charytatywnych, wspomagają młodzież chcącą zdobyć wyższe wykształcenie tu - w Ameryce. Przekazują miłość do rodzinnych stron, jak i tradycje wyniesione z domu rodzinnego. Przy związku lub kołach działają zespoły regionalne, które mogą rywalizować między sobą w dorocznym festiwalu „Na Góralską Nutę” od 1983 roku, który jest już festiwalem o randze międzynarodowej, od trzeciej edycji. Związek posiada od bardzo dawna, dzięki życzliwości redakcji „Dziennika Związkowego” cotygodniowy własny kącik informacyjny pod nazwą ”Co słychać wśród Podhalan”. Od 1987 roku na stacji radiowej WPNA 1490 AM posiada własny program radiowy informujący o bieżących sprawach organizacyjnych i nie tylko. Od 2003 roku wznowiona została edycja czasopisma „Echo Podhalańskie” sprzed lat, choć w latach 1993-1995 był wydawany również miesięcznik „Górale w Ameryce”.

Związek Podhalan w Północnej Ameryce na przestrzeni tych 80 lat rozrósł się w dużą ilość kół związkowych, jedne już zakończyły swą działalność z prostej przyczyny, ich członkowie, którzy działali aktywnie po prostu odeszli na wieczną służbę Bogu, inni nie podołali sprawom organizacyjnym i musieli albo zrezygnować z dalszej działalności lub przyłączyć się do innych kół bardziej aktywnych.

Związek Podhalan to organizacja, która tętnić będzie prawdziwym życiem organizacyjnym, kiedy wszyscy będziemy działać w pełni oddani jej ideom, jak i uczciwie będziemy spełniać swe obowiązki, to święcie wierzymy, że będzie jeszcze długie lata służyć swojej społeczności. Dlatego oddajemy Wam tę książkę w pełni przekonani, że przyczyni się do lepszego poznania historii naszej organizacji lub będzie przyczynkiem do spisania bardziej wnikliwej.

Członkowie Komitetu wyrażają podziękowanie Prezesom i Dyrekcji poszczególnych Kół za współpracę przy opracowaniu tych informacji.

Komitet redakcyjny  

Lista Sejmów Związku Podhalan:

Związek Podhalan istnieje już 80 lat, głównym celem jest kultowywanie tradycji ludowych z Podhala na ziemi amerykanskiej. Siedzibą jest Dom Podhalan przy 4808 S. Archer Ave. Chicago IL. 60632
Południe Chicago to najwiecej zamieszkałe dzielnice przez podhalan.

Sejm I - obradował 8 czerwca 1930 r.

Sejm II - obradował 3 i 4 września 1933 r.

Sejm III - obradował 12 i 13 maja 1935 r. Przez okres trzech sejmow prezesem był Henryk Lokanski.

Sejm IV - obradował 4, 5 i 6 września 1937 r. - prezesem został Antonii Dabrowski.

Sejm V - obradował 31 sierpnia, 1 i 2 września 1940 r. - prezesem byl Antonii Dąbrowski.

Sejm VI - obradował 1, 2 i 3 września 1944 r. - po tragicznej śmierci presa Związku Podhalan 
               Antoniego Dabrowskiego,
25 października 1944 r. prezesem zostaje Stanisław Janik.
              Tu można zauważyć nieregularność w zjazdach sejmowych, spowodowaną sytuacją 
             
sprzed i w czasie II wojny swiatowej.

Sejm VII - obradował 4, 5 i 6 września 1948 r. - prezesem został Stanislaw Janik.

Sejm VIII - obradował 1, 2 i 3 września 1951 r. - prezesem został Andrzej Rafacz.

Sejm IX - obradował 4, 5 i 6 września 1954 r. - prezesem został ponownie Andrzej Rafacz.

Sejm X - obradował 31 sierpnia, 1 i 2 września 1957 r. - funkcje prezesa dalej powierzono A. Rafaczowi.
               Po nagłej śmierci prezesa Andzreja Rafacza w 1959 r., prezesostwo objął Andrzej Wróbel.

Sejm XI - obradował 3, 4 i 5 września 1960 r. - na prezesa wybrano Andrzeja Wróbla.

Sejm XII - obradował 31 sierpnia, 1 i2 września 1963 r. - prezesem pozostał Andrzej Wróbel.

Sejm XIII - obradował 3, 4 i 5 września 1966 r. - dalej prezesuje Andrzej Wróbel.

Sejm XIV - obradował 30, 31 sierpnia i 1 września 1969r. - prezes Andrzej Wróbel pozostaje na stanowisku.

Sejm XV - obradował 2, 3 i września 1972 r. - prezesem został Jozef Krozel.

Sejm XVI - obradował 30, 31 sierpnia i 1 września 1975 r. - prezesem dalej zostaje Jozef Krozel.

Sejm XVII - obradował 2, 3 i4 września 1978 r. - prezesem wybrano Józefa Gila.

Sejm XVIII - 5, 6 i 7 września 1981 r. - prezesem pozostał Jozef Gil.

Sejm XIX - obradował 1, 2 i 3 września 1984 r. - prezesem zostal Andrzej Czyszczon.

Sejm XX - obradował 5, 6 i 7 września 1987 r. - prezesem wybrano Jozefa F. Krozla.

Sejm XXI - obradował 1, 2 i 3 września 1990 r. - prezesem został Stanislaw Dzierzega.
                   W 1992 r. rezygnuje z funkcji prezesa i od 1992 r. funkcje prezesa obejmuje Henryk Janik.

Sejm XXII - obradował 4, 5 i 6 września 1993 r. - prezesem został
Andrzej Pyton.

Sejm XXIII
- obradował 31 sieprpnia, 1 i 2 września 1996 r. - prezesem został Edward Wilczek.

Sejm XXIV - obradował 4, 5 i 6 września 1999 r. - na prezesa wybrano Henryka Mikolajczyka.

Sejm XXV - obradował 31 sierpnia, 1 i 2 września 2002 r. na prezesa ponownie wybrano
H. Mikolajczyka

Sejm XXVI
- obradował 3, 4, 5 września 2005 r. Stanislaw Zagata zostal nowym prezesem ZPPA.

Sejm XXVII obradował w dniach 30 i 31 sierpnia oraz 1 września 2008r. Stanisław Zagata pozostał na swoim    stanowisku

Sejm XXVIII obradowal w dniach 3,4,5 września 2011r. nowym prezesem został wybrany Andrzej Gędłek

Sejmy odbywały się na terenie Chicago. Związek Podhalan wynajmowałl różne sale, aby mogłly się odbyć zjazdy sejmowe. W 1957 r., po zakupie domu przy 3035 W. 51 St. i dostosowaniu go do wymogów Związku, od XI Sejmu obrady już odbywały się we własnej siedzibie.
W 1982 r. Związek Podhalan sprzedał stary Dom Podhalan i zakupił warsztaty Volksvagena, przerabiając na piękny, obszerny Dom Podhalan. Pierwszy Sejm, który odbył się w nowym Domu Podhalan przy 4808 S. Archer Ave. Chicago- to Sejm XIX ZPPA w 1984 r. Nowa siedziba ZPPA obecnie jest już po remoncie i jej elegancki, funkcjonalny wygląd przyciąga  wielu gości. Ostatni Sejm XXVI odbywał się w nowej świeżej i pięknej oprawie Domu Podhalan. 
 

Henryk Lokański

śp. Henryk Lokański

1928 - 1937

śp. Antoni Dąbrowski

1937 - 1944

śp. Stanisław Janik

1944 - 1951

śp. Andrzej Rafacz

1951 - 1959

 śp. Andrzej Wróbel

1959 - 1972

 śp. Józef Króżel

1972 - 1978

Józef Gil

1978 - 1984

Andrzej Czyszczoń

1984 - 1987

 śp. Józef F. Króżel

1987 - 1990

Stanisław Dzierzęga

1990 - 1992

Henryk Janik

1992 - 1993

Andrzej Pitoń

1993 - 1996

śp. Edward Wilczek

1996 - 1999

Henryk Mikołajczyk

1999 - 2005

1-stanislaw-zagata---prezes-bw

Stanisław Zagata

2005-2011

andrzej-gedlek-prezes-bw 

 Andrzej Gędłek

2011

nowe-logo

 

1. 4 - Styczeń - (sobota) –Opłatek ZPPA

2. 2 - Luty - (niedziela) – „Przegląd Kolędniczy”

3. 15 - Luty - (sobota) –Walentynki”

4. 1 - Marzec - (sobota) – „Pulaski Day”

5. 1 - Marzec – (sobota) – „Bal Królowej ZPPA”

6. 9 - Marzec - (niedziela) –K. E. ZPPA - wręczenie stypendiów”

7. 16 - Marzec -  (niedziela) – „Józefinki Muzykanckie”

8. 29 - Marzec – (sobota) - Festiwal Filmu ZG ZPPA

9. 30 - Marzec - (niedziela) -Wielkopostny Dzień Skupienia w Munster IN”

10. 30 – Marzec – (niedziela) - Festiwal Filmu TOPR

11. 12 - Kwiecień - (sobota) – „Pokaz robienia palm” 

12. 12 – Kwiecień -  (sobota) – „Droga Krzyżowa Ulicami Miasta”

13. - 13- Kwiecień - (niedziela) –„Msza Podhalańska”, „4 Rocznica Tragedii      Smoleńskiej”, „Święcenie bazi”

14. 19 - Kwiecień – (sobota) - Koszyczek Wielkanocny” 

15. 19 - Kwiecień - (sobota) – „Msza Rezurekcyjna w Munster IN”

16. 27 - Kwiecień - (niedziela)„Msza św. z okazji kanonizacji J. P. II- czuwanie”.

17. 3 - Maj - (sobota) –Parada 3 – Majowa”

18.18 – Maj- (niedziela) - Recital poetycki wierszy ofiarowany Świętemu Janowi         Pawłowi II” K. E. ZPPA

19. 24 - Maj - (sobota) – „Majówka”

20. 25 - Maj- (niedziela) - „Wybór Zbójnika”

21. 8 - Czerwiec - (niedziela)„Piknik Podhalański”

229 i 10 – Sierpień - (sobota i niedziela) – „Pielgrzymka”

23. 17 -  Sierpień - (niedziela)„Odpust Podhalański w Munster, IN”

24. 29 - 30 - 31 - Sierpień – (sobota, niedziela, poniedziałek) „Sejm ZPPA”

25. 28 - Wrzesień - (niedziela)„Wybór Królowej ZPPA”

2619 - Październik - (niedziela) – „Konkurs Par Tanecznych”

27. 25 - Październik - (sobota) – „Różaniec Ulicami Miasta Chicago”

28. 8 i 9 - Listopad - (sobota i niedziela) - Festiwal ”Na Góralską Nutę”

39. 15 – Listopad –(sobota) - „85 Lecie Związku Podhalan”

30. 14 - Grudzień - (niedziela)„Wigilia dla Samotnych”

31. 24 - Grudzień - (środa)„Pasterka Góralska” w j. polskim o 12:00 pm.